Video: Η κινηματογραφική λέσχη Αμοργού

Περισσότερα στοιχεία για την Κινηματογραφική Λέσχη Αμοργού μπορείτε να διαβάσετε πατώντας εδώ...

.

Ο Σύλλογος Πολιτισμού και Τέχνης «Σημωνίδης» της Χώρας Αμοργού

Ο Σύλλογος Πολιτισμού και Τέχνης «Σημωνίδης» ιδρύθηκε το 1989 στην Χώρα της Αμοργού. Την εποχή εκείνη ο τουρισμός είχε εισβάλει για τα καλά στο νησί. Το αποτέλεσμα ήταν να αναπτυχθεί ένα πλέγμα διαφόρων συμφερόντων, το οποίο δρούσε κατά τρόπο αυθαίρετο και απρογραμμάτιστο. Η μοιραία συνέπεια ήταν η αλλοίωση των βυζαντινών οικισμών της Αμοργού, οι καταστροφές στο περιβάλλον και η εγκατάλειψη των παραδόσεων του νησιού. «Υπήρχε έντονος προβληματισμός στο νησί εκείνη την εποχή», λέει ο παλιός πρόεδρος του «Σημωνίδη» Βαγγέλης Δεσποτίδης, «κι έτσι πολλοί νέοι άνθρωποι με διάθεση προσφοράς και δράσης ενεργοποιηθήκαμε και ιδρύσαμε τον σύλλογο. Οι άξονες που βάλαμε ήταν η διατήρηση της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας των οικισμών του νησιού, η διαφύλαξη του λαϊκού μας πολιτισμού, η διατήρηση των εθίμων μας, η προστασία του περιβάλλοντος και η βελτίωση των συνθηκών ζωής των κατοίκων της Αμοργού».

Οι γιορτές

Σιγά-σιγά άρχισαν να ξαναζωντανεύουν οι παραδόσεις του νησιού που είχαν φυλλορροήσει, όπως τα κάλαντα, τα αποκριάτικα έθιμα, ο κλήδονας και οι πασχαλινές εκδηλώσεις. Πάνω από όλα όμως προέχει το σήμερα. Έτσι τα μέλη του «Σημωνίδη» καθιέρωσαν και μία σειρά πολιτιστικών εκδηλώσεων με συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις και εκθέσεις.

Αποδεικνύοντας την καινοτόμο δράση του, ο «Σημωνίδης» καθιέρωσε δύο νέες γιορτές, οι οποίες δίνουν την δυνατότητα στους πολυάριθμους καλοκαιρινούς επισκέπτες του νησιού να έρθουν σε επαφή με την Χώρα και τους κατοίκους της, πέρα από τα συνηθισμένα τουριστικά κλισέ. Στις 6 Αυγούστου κάθε χρόνο οργανώνει το πανηγύρι του Χριστού, προσφέροντας δωρεάν φαγητό, μουσική και χορό στους συμμετέχοντες. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι ο σύλλογος επανέφερε το παλαιότατο έθιμο του πανηγυριού, με την προσφορά φαγητού στους πανηγυριστές. Το έθιμο αυτό το γνωρίζουμε από παλαιές αναφορές για την Αμοργό που το ανάγουν στην αρχαιότητα. Αν και το πανηγύρι του Χριστού έχει έναν γενικότερο χαρακτήρα, ωστόσο διατηρεί τον χαρακτήρα της προσφοράς

Μία δεύτερη εκδήλωση που καθιέρωσε ο σύλλογος είναι η «Γιορτή του Παστελιού», η οποία γίνεται τον Αύγουστο, λίγες μέρες μετά το πανηγύρι του Χριστού. Οι επισκέπτες και οι φίλοι της Χώρας, και του νησιού μας γενικότερα, μπορούν να δουν πως φτιάχνεται το παστέλι, πως κόβεται πάνω σε φύλλα λεμονιάς και να γευτούν το γλυκό που συνοδεύει στην Αμοργό τους γάμους και κάθε χαρά.

Ο ψηφιακός δίσκος

Μία πολύ μεγάλη επιτυχία του «Σημωνίδη» υπήρξε η κυκλοφορία του ψηφιακού δίσκου με μουσική και τραγούδια της Αμοργού και με τίτλο «Πέρασμα στην Αμοργό». Βασικός συντελεστής αυτού του δίσκου είναι ο συνθέτης και βιολάτορας Νίκος Οικονομίδης (από την Σχινούσα) ενώ ουσιαστική βοήθεια πρόσφερε και ο αυτοδίδακτος βιολάτορας, τραγουδιστής και ψάλτης Μάρκος Γαβράς, μέλος του Σημωνίδη.

Στο φυλλάδιο που συνοδεύει το CD «Πέρασμα στην Αμοργό» από πλευράς συλλόγου τονίζεται: «Θελήσαμε να ξαναζωντανέψουμε τους ρυθμούς, τις μελωδίες και τα τραγούδια, που χάνονται μέσα στην πληθώρα των καινούριων ήχων, που έχουν κατακλύσει τα νησιά μας, με τον γενικό τίτλο «νησιώτικα» και να αναδείξουμε τον ιδιαίτερο χαραχτήρα της μουσικής παράδοσης της Αμοργού».

Μία άλλη ουσιαστική παρέμβαση του «Σημωνίδη» ήταν η σωτηρία και αναπαλαίωση ενός ακαταχώρητου μύλου στην Χώρα.

Φιλοδασική Ένωσις Αμοργού, μία πρωτοποριακή προσπάθεια πριν 72 χρόνια

Φοβερές πυρκαγιές έχουμε φέτος στα δάση μας. Πάρνηθα, Πήλιο, Κίσσαβος έγιναν κάρβουνο. Αλλά και στο Αιγαίο χτύπησε η φωτιά, πρώτα στην Σάμο και χθές στην Σκιάθο όπου η καταστροφή είναι μεγάλη. Δυστυχώς βρισκόμαστε ακόμα στην μέση του καλοκαιριού και δεν ξέρουμε ποια συμφορά μπορεί να μας βρει στις επόμενες έξη βδομάδες με τις υψηλές θερμοκρασίες, την αυξημένη ξηρότητα και τα δυνατά μελτέμια.

Μια παρηγοριά στο κατάμαυρο τοπίο, που για ένα ακόμα καλοκαίρι, αρχίζει να εξαπλώνεται στην Ελλάδα είναι οι αυθόρμητες και μαζικές αντιδράσεις των πολιτών και μερίδας του Τύπου για τον πύρινο όλεθρο που εξαπλώνεται στην φύση της Ελλάδας. Το πρόβλημα γίνεται ακόμα μεγαλύτερο στα νησιά του Αιγαίου που διαθέτουν δάση και οξύνεται δραματικά σε όλα τα νησιά, χωρίς καμία εξαίρεση, με την ανεξέλεγκτη υπερβόσκηση από τα κατσίκια και μάλιστα με ευρωπαϊκές επιδοτήσεις.

Στο δικό μας το νησί από πολύ παλιά οι Αμοργιανοί ενδιαφέρθηκαν για τα θέματα που σήμερα ονομάζουμε οικολογικά. Το 1885 ο Αντώνιος Μηλιαράκης εκθειάζει την φιλοπονία των Αμοργιανών, «ιδία των δημοτών Αιγιάλης», στην προσπάθειά τους να βελτιώσουν τις γαίες με την φύτευση δένδρων.

Η πιο οργανωμένη προσπάθεια για την βελτίωση του πράσινου έγινε στα Κατάπολα κατά την δεκαετία 1930—40, με την ίδρυση της Φιλοδασικής Ενώσεως Αμοργού και ιδρυτές τους εξής:

Ν. Α. Γαβαλλάς, Μάρκος Πάσσαρης, Αριστείδης Πράσινος, Π. Ο. Δεσποτίδης, Ε. Σίμος, Γ. Μουράτης, Γ. Θεολογίτης, Σ. Σίμος, Ν. Δ. Γαβαλλάς, Α. Εξαρχόπουλος, Αντώνιος Ν. Φωστιέρης, Ε. Ρούσσος, Ι. Μωραϊτάκης, Μ. Νομικός, Κ. Μαύρος, Ιωάννης Βεκρής, Ε. Πρέκας, Γ. Ι. Νομικός. Κων. Μ. Εξαρχόπουλος και Μιχ. Δεσποτίδης.

Όλοι οι προαναφερόμενοι ήταν απλοί άνθρωποι: πλοιοκτήτες ιστιοφόρων σκαφών, αγρότες, υπάλληλοι. Το καταστατικό της Φιλοδασικής Ενώσεως Αμοργού, με έδρα τα Κατάπολα, εγκρίθηκε από το Πρωτοδικείο Σύρου και δημοσιεύθηκε το 1935. Πρόεδρος ανέλαβε ο καπετάν Αντώνης Φωστιέρης (φωτογραφία) και γ. γραμματέας ο Ν. Γαβαλλάς.

Σύμφωνα με το καταστατικό, σκοπός της Ενώσεως ήταν:

• Η ανάπτυξη από τους πολίτες της αγάπης προς το πράσινο, η δενδροφύτευση κατάλληλων χώρων, η διατήρηση υπαρχόντων κηπαρίων, αλσυλλίων και δενδροστοιχιών κοινοτικών ή μη, η με κάθε μέσον και τρόπο αύξηση της χλωρίδας της Αμοργού και των νησιών της.
• 

  Η εξεύρεση των αναγκαίων μέσων και πόρων για την επιμόρφωση εκείνων των γεωργών και των παιδιών τους που επιδεικνύουν «εξαιρετικήν επιμέλειαν και αγάπην προ το πράσινον», με την αποστολή τους σε ειδικές σχολές και την χρησιμοποίησή τους για την ασφαλέστερη ευόδωση των σκοπών της Ενώσεως.

Τακτικά μέλη μπορούσαν να γίνουν όλοι οι Αμοργιανοί, μόνιμοι κάτοικοι του νησιού, άντρες και γυναίκες, αρκεί να μην είχαν καταδικαστεί για δασικές παραβάσεις. Οι εκτός νησιού Αμοργιανοί, όπως επίσης οι εκπαιδευτικοί και οι δημόσιοι υπάλληλοι που ζούσαν στο νησί, μπορούσαν να γίνουν αντεπιστέλλοντα μέλη, χωρίς το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι.

Η ετήσια συνδρομή για τα τακτικά μέλη ήταν 30 δραχμές και για τους εταίρους 15 δραχμές. Ήταν μια πρωτοποριακή ενέργεια και οι ιδρυτές της Φιλοδασικής Ενώσεως Αμοργού προπορεύτηκαν της εποχής τους. Έχουμε κάθε λόγο να ακολουθήσουμε το παράδειγμά τους σήμερα και να βελτιώσουμε το φυσικό περιβάλλον της Αμοργού.

(Το υλικό προέρχεται από το αρχείο του ποιητή Αντώνη Φωστιέρη)

Κινηματογραφική Λέσχη Αμοργού

Ο σκηνοθέτης Φίλιππος Κουτσάφτης μιλάει για το έργο του «Αγέλαστη πέτρα» στην ειδική προβολή που έγινε στην Κινηματογραφική Λέσχη Αμοργού

Με μία πρωτοποριακή ενέργεια για τα «εκτός των τειχών» δεδομένα η Αμοργός βρίσκεται, εδώ κι αρκετά χρόνια, μπροστά από πολλά άλλα (και μεγαλύτερα) νησιά αλλά και από πολλές πόλεις της ελληνικής περιφέρειας. Η ίδρυση και λειτουργία της Κινηματογραφικής Λέσχης Αμοργού προσφέρει μία ποιοτική και σύγχρονη διάσταση στα πολιτιστικά δρώμενα της Αμοργού, ιδιαίτερα τον χειμώνα που το νησί ερημώνει από την τουριστική κίνηση του καλοκαιριού.

Για να λειτουργήσει η Κινηματογραφική Λέσχη Αμοργού χρειάστηκε πολύς κόπος, γιατί η παραχώρηση από την δημοτική αρχή του ερημωμένου δημοτικού σχολείου στο Βρούτση δεν αρκούσε. Έπρεπε το παλιό σχολείο να μετατραπεί σε κινηματογραφική αίθουσα με καθίσματα και με τον απαραίτητο τεχνικό εξοπλισμό.

Η είσοδος του παλιού σχολείου στο Βρούτση

Η διαμόρφωση της αίθουσας, η προμήθεια και εγκατάσταση του εξοπλισμού κι όλες οι απαραίτητες εργασίες έγιναν με μεγάλη προσπάθεια από τους εμπνευστές της κίνησης και με εθελοντική εργασία πολλών Αμοργιανών και μόνιμων κατοίκων από τα Κατάπολα, την Χώρα κι άλλες περιοχές. Αυτή η κινητοποίηση και η εθελοντική συμμετοχή αποτελούσαν από μόνες τους πρωτοποριακές ενέργειες όχι μόνο για την Αμοργό αλλά γενικά για την ελληνική περιφέρεια.

Αγοράστηκε, εγκαταστάθηκε και λειτούργησε κινηματογραφική μηχανή προβολής.

Σήμερα οι προβολές γίνονται με βιντεοπροβολέα, γεγονός που επέτρεψε στην Λέσχη να λειτουργήσει απρόσκοπτα, χωρίς την ανάγκη συνεχούς επιδιόρθωσης της παλιά μηχανής που φυσικά διατηρείται σε άριστη κατάσταση.

Ανάμεσα στις δεκάδες προβολές που έχουν γίνει μέχρι σήμερα, ξεχωρίζουν εκείνες που είναι αφιερωμένες στα παιδιά. Ιδιαίτερα για τους μαθητές του δημοτικού σχολείου στην Κάτω Μεριά έχει καθιερωθεί μία προβολή με την λήξη της σχολικής περιόδου (φωτογραφία κάτω).



Η Κινηματογραφική Λέσχη Αμοργού αποτελεί μία πρωτοποριακή παρουσία για τα πολιτιστικά πράγματα στις Κυκλάδες και το Αιγαίο γενικότερα. Αν κάπου βρίσκει εφαρμογή το «Σινεμά ο Παράδεισος», τότε αυτό το κάπου είναι σ' ένα μικρό χωριό της Αμοργού, το Βρούτση, με φόντο την θάλασσα και συντροφιά τον ουρανό, τον αέρα και την φύση της Αμοργού.


Ακολουθούν μερικές ακόμα φωτογραφίες...

Ένα σημαντικό CD για την μουσική παράδοση της Αμοργού

Ίσως η πιο σημαντική συλλογή των τελευταίων χρόνων, για την μουσική παράδοση της Αμοργού, είναι αυτή που περιέχεται στο CD «Πέρασμα στην Αμοργό» που εκδόθηκε σε συνεργασία του Πολιτιστικού Συλλόγου «Σημωνίδης» της Χώρας Αμοργού και του Νίκου Οικονομίδη. Η επιλογή σκοπών και τραγουδιών είναι πολύ προσεκτική, ενώ η εκτέλεση ακολουθεί το ρωμαλέο αμοργιανό μουσικό ύφος.

Ο Νίκος Οικονομίδης, συμπατριώτης από την Σχινούσα, είναι σήμερα μάλλον ο κορυφαίος παραδοσιακός βιολιστής στο Αιγαίο και έχει την ευθύνη για την παραγωγή του δίσκου. Την έρευνα για τις μουσικές και τα τραγούδια του δίσκου έκαναν ο Νίκος Οικονομίδης και ο Μάρκος Γαβράς.

Μουσικολογικά σχόλια: Λάμπρος Λιάβας.

Σχόλια για τους χορούς: Αντώνης Βλαβιανός.

Τραγουδούν οι Δόμνα Σαμίου, Γιασεμή Σαραγούδα, Πόπη Κωβαίου, Λευτέρης Βαζαίος, Μάρκος Γαβράς, Βούλα Πρωτονοτάριου, Νίκος Οικονομίδης.

Παίζουν οι μουσικοί Νίκος Οικονομίδης (βιολί-λαούτο), Μπάμπης Μαρκουλής (λαούτο-κρουστά).

Από τον δίσκο αυτό μπορείτε να ακούσετε το τραγούδι «Ποταμός» (Αγία μου Παρασκευή), με φωτογραφίες από το πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής, σε ένα βιντεοκλιπ που μπορείτε να βρείτε στον παρακάτω σύνδεσμο:

http://www.youtube.com/watch?v=D3oewuCcJrE

Το τραγούδι αυτό το πρωτόβγαλε σε δίσκο στην Αμερική προπολεμικά ο "πατριάρχης του ρεμπέτικου" Γιώργος Κατσαρός (Θεολογίτης) που ήταν από την Αμοργό.